विश्व संवाद केंद्र वृत्तसेवा (team vsk)
today
हिंदू विचार जगाला समतोल दृष्टिकोन देऊ शकतो - डॉ. मोहन भागवत
‘आपलेपणा’ हेच संघाच्या १०० वर्षांच्या प्रवासाचे रहस्य
लंडन, दि. ६ सप्टेंबर २०२६ :
"राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या १०० वर्षांच्या दीर्घ प्रवासात अनेक आव्हाने आली, परंतु संघ कार्य अविचल राहिले. याचे एकमेव मूळ तत्त्व म्हणजे 'आपलेपणा', अर्थात शुद्ध सात्त्विक प्रेम. हेच हिंदूंचे पारंपारिक स्वरूप आहे—व्यक्ती, समुदाय, समाज आणि संपूर्ण मानवतेवर निष्काम प्रेम करणे. याच जीवनदृष्टीच्या बळावर हिंदू समाज जगाला एक अत्यंत समतोल मार्ग दाखवू शकतो," असे प्रतिपादन राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक डॉ. मोहन भागवत यांनी केले.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या शताब्दी वर्षाच्या पार्श्वभूमीवर आयोजित नागरी संवाद कार्यक्रमांतर्गत न्यू यॉर्क आणि टोरंटो येथील प्रवासानंतर लंडनमध्ये 'सेलिब्रेशन ऑफ वननेस' (एकतेचा उत्सव) या विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. या वेळी उपस्थित जनसमुदायाला संबोधित करताना आणि विचारलेल्या प्रश्नांना उत्तरे देताना सरसंघचालकांनी संघ कार्य, हिंदू जीवनशैली, सेवाभाव आणि तरुण पिढीची भूमिका यांवर सविस्तर भाष्य केले.
सरसंघचालक म्हणाले, "स्वयंसेवक आज मानवी आयुष्याच्या जवळजवळ प्रत्येक क्षेत्रात कार्यरत आहेत. जिथे कोणीही पोहोचत नाही, तिथे संघ सेवाकार्यासाठी उभा ठाकतो. लडाखपासून कन्याकुमारीपर्यंत संघाचे हे कार्य अविरत सुरू आहे. राजकीय कारणांमुळे संघाला विरोध करणारे लोकही स्वयंसेवकांचे गुण आणि त्यांच्या कार्याचे महत्त्व ओळखून आहेत. कठीण प्रसंगी हे विरोधकही संघाचे सहकार्य मागतात आणि संवाद साधतात. हे संघाच्या कार्याला मिळालेल्या व्यापक सामाजिक मान्यतेचेच प्रतीक आहे." संघाच्या पुढील १०० वर्षांच्या वाटचालीबाबत बोलताना त्यांनी नमूद केले, "संघाचे काम एवढ्या विलंबाने चालणे योग्य नाही. आज संघात पाच पिढ्या एकत्र काम करत आहेत. त्यामुळे सातव्या पिढीचे आगमन होण्यापूर्वीच संपूर्ण हिंदू समाजाचे संघटन पूर्ण झाले पाहिजे. हेच आमचे ध्येय असायला हवे."
- 'हिंदू' हा धर्म नसून एक प्रकृती
हिंदू संस्कृतीची जागतिक गरज स्पष्ट करताना डॉ. भागवत म्हणाले, "अस्तित्व मूलतः एकच आहे, परंतु ते विविध रूपांत प्रकट होते. विविधता ही निसर्गाची प्रकृती आहे, त्यामुळे तिचा स्वीकार व आदर केला पाहिजे. 'हिंदू' ही केवळ एक धार्मिक पद्धत किंवा जीवनशैली नाही, तर ती एक प्रकृती आहे. सर्व मार्ग एकाच ध्येयाकडे जातात ही धारणा या विचारामागे आहे. त्यामुळे हिंदू हा विशिष्ट धर्म नसून ती एक व्यापक संस्कृती आहे, ज्याच्या चौकटीत अनेक उपासना पद्धती एकत्र नांदू शकतात."
- ब्रिटिश हिंदूंची निष्ठा 'कर्मभूमी'शीच असावी
ब्रिटनमधील हिंदूंच्या निष्ठेबाबत उपस्थित केलेल्या प्रश्नावर स्पष्टीकरण देताना सरसंघचालकांनी स्पष्ट केले, "सच्च्या हिंदूच्या बाबतीत ब्रिटन आणि भारताच्या हितात कधीही संघर्ष निर्माण होऊ शकत नाही. परंतु, अशी परिस्थिती उद्भवल्यास ब्रिटिश हिंदूंनी ब्रिटनच्या बाजूनेच उभे राहिले पाहिजे, यात शंका नाही. हिंदुत्व याबाबतीत अत्यंत स्पष्ट आहे—तुमची निष्ठा तुमच्या कर्मभूमीशीच असायला हवी. जन्मभूमी आणि पुण्यभूमीतून तुम्हाला मूल्ये मिळतात, परंतु ज्या भूमीत तुम्ही राहता आणि कर्म करता, त्या कर्मभूमीची सेवा करणे हेच तुमचे आद्य कर्तव्य असते."
- तरुण पिढीवर अधिक विश्वास
तरुणांच्या भूमिकेवर बोलताना सरसंघचालकांनी तरुणांवर पूर्ण विश्वास व्यक्त केला. "आजची तरुण पिढी अधिक प्रामाणिक आणि जग बदलण्याची तीव्र इच्छा असणारी आहे. त्यांच्यावर आपले विचार न लादता, केवळ मार्गदर्शक अनुभव देऊन त्यांना स्वतःचा मार्ग शोधू दिला पाहिजे," असा सल्ला त्यांनी दिला. तसेच, 'सेवा' ही कोणावर केलेली दया किंवा उपकार नसून ती ईश्वराच्या जवळ जाण्याची नामी संधी आहे, या भावनेने तरुणांनी सेवा कार्य केले पाहिजे, असे ते म्हणाले.
- विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांची उपस्थिती
लंडन येथील या सोहळ्याचे सूत्रसंचालन यूकेस्थित आरोग्य तज्ज्ञ ममता सुब्रह्मण्यम यांनी केले. हिंदू स्वयंसेवक संघातर्फे (एचएसएस) आयोजित या कार्यक्रमाला ३२६ संस्थांचे ६०० हून अधिक प्रतिनिधी उपस्थित होते. यामध्ये हाऊस ऑफ लॉर्ड्सचे सदस्य, ब्रिटिश खासदार, महापौर, नगरसेवक तसेच ब्रिटनमधील भारताचे उच्च आयुक्त पेरियासामी कुमारन, उप उच्च आयुक्त कार्तिक पांडे आदी मान्यवर उपस्थित होते.
कार्यक्रमाची सुरुवात नेपाळमधील पूरग्रस्तांना श्रद्धांजली वाहून शांततेने झाली. या प्रसंगी 'सेवा यूके' या संस्थेने नेपाळमधील मदत कार्यासाठी १ लाख पौंडांचा निधी उभारल्याची माहिती देण्यात आली. सरसंघचालकांनी आपल्या लंडन दौऱ्यात विल्सडेन येथील श्री स्वामिनारायण मंदिर आणि खालसा जथा ब्रिटिश आयल्स गुरुद्वारा यांसह विविध धार्मिक स्थळांना भेट देऊन अंतर-धर्मीय संवाद साधला.
- विश्व संवाद केंद्र वृत्तसेवा (team vsk)
Share With Friends
अभिप्राय
अभिप्राय लिहा
